Tok multiple skleroze

Tok multiple skleroze: 

Uzrok multiple skleroze još uvek nije poznat. Postoje brojni podaci da imuni sitem igra jednu od glavnih uloga u njenom razvoju. Zbog toga se često ona i svrstava u autoimune bolesti. Ova pretpostavka se očitava u tome da imuni sistem koji obično štiti naše telo od bakterija i stranih tela, može napasti mijelin sopstevnog nervnog sistema. Pojedini istraživači sumnjaju da ovi napadi mogu biti podstaknuti različitim tipovima virusne infekcije. Takodje je uočeno da odredjene grupe ljudi imaju veći rizik za razvijanje bolesti u odnosu na opštu populaciju. To nam govori da može postojati i genetska komponenta vezana za ovu bolest. 

Tačan i precizan tok bolesti kod svakog zasebnog pacijenta je neizvestan i nepredvidiv. MS se kod različitih osoba ispoljava na različite načine koji takodje mogu da variraju. Medjutim, generalno, tok bolesti se može opisati pomoću nekoliko najpoznatijih modela. Lekari su grupisali 4 modela pod jednim nazivom "hronična progresivna MS":

- Relapsno-remitentna MS (RRMS): Kod ovog modela, MS se ispoljava kao serija aktivnih simptomatskih perioda, koje nazivamo napadima, egzacerbacijama ili relapsima. Napade potom prate mirni periodi koje nazivamo remisijama, tokom kojih simptomi postaju blaži i ne primećuje se očigledna progresija bolesti. Pacijenti mogu imati period stabilnosti koji traje mesecima ili čak i godinama dok se ne pojavi sledeći napad. Procenjuje se da je oko 85% pacijenata dijagnostikovano u periodu relapsno-remitentnog toka bolesti. 

- Sekundarno-progresivna MS (SPMS): Ovaj model se nastavlja nakon relapsno-remitentnog kursa. Bolest se progresivno pogoršava nakon nekoliko faza akutnih napada. Procenjuje se da će više od polovine pacijenata, kod kojih je bolest počela kao relapsno-remitentna, razviti sekundarno-progresivnu fazu u toku narednih 10 godina. Taj broj se povećava i do 90% u toku narednih 25 godina.

- Primarno-progresivna MS (PPMS): Ovaj model je označen kao postepeno pogoršavanje simptoma. Uopšteno, pacijenti nemaju akutne egzacerbacije. Za ovo vreme ne postoji izdvojena remisija, ali mogu se uočiti privremeni platoi stabilnosti kada se simptomi samo delimično povlače. Procenjuje se da je 10-15% obolelih od MS dijagnostikovano kao PPMS. 

- Progresivno-relapsna MS (PRMS): Kod ovo modela postoji postepena progresija bolesti koja je praćena akutnim napadima (egzacerbacijama) u isto vreme. Procenjuje se da 5% obolelih od MS imaju ovaj oblik bolesti.

Kao dodatak može se pomenuti da, iako retko a slučajno dijagnostikovano, do 20% obolelih od MS ima benigni oblik bolesti. Nakon inicijalnog napada, simptomi progrediraju veoma malo tokom života. Takodje, kod malog broja obolelih javlja se maligna forma MS koju karakteriše brzo pogoršanje sa mogućim fatalnim ishodom.

Šta je multipla skleroza?

Multipla skleroza, ili MS, je oboljenje centralnog nervnog sistema, osnove mreže nerava koje prenose električne impulse kroz naše telo. Centralni nervni sistem se sastoji od mozga i kičmene moždine. Oba ova dela sadrže nervna vlakna koja prenose električne signale od mozga do ostalih delova tela. Oko nervnih vlakana nalazi se lanac masnog tkiva - mijelin koji pomaže u prenošenju ovih signala (nervnih impulsa). 

Kod multiple skleroze dolazi do zapaljenja mijelinskog omotača i njegove postepene degradacije, ostavljajući tako fragmentirane ožiljke koji ometaju komunikaciju izmedju mozga i ostalih delova tela. Pored toga, omotano nervno vlakno takodje može biti ošećeno ili uništeno. Razaranje mijelinskog omotača i oštećenje nervnih vlakana dovode do širokog spektra različitih simptoma kod multiple skleroze kao što su: utrnulost, ukočenost, obamrlost udova, problemi sa ravnotežom, slabost, mišićni spazmi (grčevi) i zamagljen vid.

Multipla skleroza je kompleksna i nepredvidiva bolest. U nekim slučajevima može biti benigna i uzrokovati samo nekoliko simptoma tokom života. Većina obolelih doživljava povremene napade, a u najgorem slučaju obolele osobe mogu izgubiti moć gorvora, kretanja ili pisanja (maligna forma ms). 

Bilo ko može oboleti od multiple skleroze, ali mnogi oboleli dele ove iste karakteristike: 

•  Kod većine se prvi simptomi pojavljuju izmedju 20 i 40 godina starosti. 
  
•  Kod bele populacije je rizik oboljevanja duplo veći nego kod ostalih. 
  
•  MS je 2-3 puta češća kod žena. 
  
•  MS je 5 puta učestalija u umerenim klimatskim zonama u odnosu na tropske. 
  
•  Osobe čiji su bliski rodjaci oboleli od MS su u povećanom riziku da razviju bolest, ali ne postoje dokazi da je bolest direktno nasledna.